Muzeum im. Jerzego Dunin-Borkowskiego w Krośniewicach (Plac Wolności 1)

Muzeum mieści się w klasycystycznym zajeździe z pierwszej połowy XIX w. Znajdują się w nim głównie eksponaty zgromadzone przez miejscowego farmaceutę Jerzego Dunin-Borkowskiego (1908-1992).  W najbardziej reprezentacyjnej Sali Portretowej można obejrzeć pochodzące z XVIII i XIX wieku wizerunki przedstawicieli polskiego oświecenia. Na szczególną uwagę zasługują podobizny królów: Stanisława Leszczyńskiego i Stanisława Augusta Poniatowskiego. Osobliwością są portrety autorstwa Marcello Bacciarellego i jego uczniów. W urokliwym saloniku, wystrój, tak jak przed laty, tworzy wiele prac wybitnych polskich portrecistów: Olgi Boznańskiej, Józefa Simmlera, Leona Wyczółkowskiego, Stanisława Wyspiańskiego, Artura Grottgera, Stanisława Podkowińskiego, Franciszka Kostrzewskiego, Kazimierza Sichulskiego, czy Piotra Stachiewicza. Wśród obrazów i grafik nie brakuje również scen rodzajowych i pejzaży, wykonanych przez Jana Skotnickiego i Mariana Wawrzenieckiego. Na uwagę zasługuje też ciekawa kolekcja miniatur portretowych z XVIII i XIX w. W Gabinecie Numizmatycznym znajdują się pochodzące z różnych epok monety - od starożytności po wiek XX. W sali poświęconej gen. Władysławowi Sikorskiemu swoisty klimat nadają rzeczy osobiste, które według tradycji należały do generała. Gabinet Kolekcjonera prezentuje pamiątki związane  z rodziną Dunin-Borkowskich: portrety, karykatury, zdjęcia,  dyplomy. Na wystawie "Kolekcjonerskie Pasje" uwagę przyciągają dawne militaria (szable, strzelby, zbroja rycerska), pamiątki związane z osobą marszałka Józefa Piłsudskiego, rysunki Nikifora Krynickiego. Znajdziemy również pamiątki po żołnierzach II Korpusu gen. Władysława Andersa - warto wiedzieć, że ten wybitny polski dowódca urodził się w Błoniu, na terenie dzisiejszych Krośniewic.

Tyle Miejsc

Sieradzki Park Etnograficzny (ul. Grodzka 1)

Między Żegliną a Zalewem Paradzianka, w pobliżu Wzgórza Zamkowego zlokalizowany jest skansen. Wśród zgromadzonych zabytków największą wartość artystyczną posiada zagroda Szczepana Muchy (poł. XX wieku) pochodząca ze wsi Szale pod Klonową. Szczepan Mucha, żyjący w latach 1908-1982, uważany jest za jednego z najważniejszych i najciekawszych rzeźbiarzy ludowych regionu. Był on artystą samorodnym. Rzeźbił w drewnie głównie postacie ludzi oraz diabłów. We wnętrzu domu, pracowni oraz w obejściu prezentowana jest bogata kolekcja jego prac z lat 1972-1983. Poza rzeźbami ustawionymi w obejściu artysty, zwiedzający mogą podziwiać wyjątkowy rzeźbiony płot oraz tzw. straszaki podwórkowe. Interesującym zespołem jest również zagroda polna, odtwarzająca charakterystyczny dla ziemi sieradzkiej układ budynków. Obejście składa się z chałupy, stodoły, obórki z wozownią i spichlerza. Szerokofrontowa chałupa z Sieradza-Męki z drugiej połowy XIX wieku posiada ściany zbudowane w konstrukcji sumikowi-łątkowej oraz kryty strzechą czterospadowy, krokwiowy dach. Chałupa składa się z dwóch izb mieszkalnych, dwudzielnej sieni na przestrzał oraz komory. W izbie kuchennej zaprezentowane jest standardowe dla tego okresu wyposażenie składające się ze stołu, krzeseł, ławy, kuchennej szafki zwanej serwantką, szafy na ubrania oraz łóżka. Na ścianach wisi kolekcja obrazów o tematyce religijnej, którym towarzyszą wycinanki i ozdoby z bibuły. Ważnym elementem w izbie jest trzon kuchenno-grzewczy składający się z glinianej nalepy z półzamkniętym paleniskiem, oddymiającej kapy oraz pieca chlebowego. W drugim pomieszczeniu mieszkalnym, zwanym ze względu na brak pieca izbą zimną, znajduje się wyposażenie typowe dla okresu międzywojennego. W izbach mieszkalnych podłoga jest drewniana, natomiast w pozostałych pomieszczeniach znajduje się gliniana polepa. W komorze, pełniącej rolę spiżarni oraz podręcznego magazynu, prezentowane są sprzęty niezbędne w domowym gospodarstwie. Stodoła, wybudowana na początku XX wieku, została przeniesiona ze wsi Ruda. Natomiast obórka z wozownią pochodzi z przełomu XIX i XX wieku ze wsi Wiertelaki. Spichlerz drewniany z Brąszewic Zabrodzia o konstrukcji zrębowej z węglami na obłap został najprawdopodobniej wybudowany w 1810 roku.

Tyle Miejsc

Muzeum Regionalne im. S. Sankowskiego w Radomsku (Narutowicza 1)

Wystawa Zbiory Sztuki w Radomszczańskim Muzeum prezentuje meble, artystyczne przedmioty użytkowe, będące w dużej części pamiątkami po mieszkańcach kamienic i okolicznych dworów oraz dawne wyroby lokalnego przemysłu szklarskiego (bogata kolekcja wyrobów miejscowych hut-Jasień, B. Morawski) i meblarskiego (Thonet, Wunsche, Kohn, Mazowia). Na uwagę zasługuje unikalna kolekcja eksponatów z przedstawieniami kobiet w sztuce. Najliczniej reprezentowane jest malarstwo, od najstarszych portretów dam z 2 połowy XVIII wieku („Portret nieznanej damy” inspirowany dziełami M. Baciarellego, „Portret księżnej Czetwertyńskiej-Woronowskiej” anonimowego autora), przez malarstwo akademickie (słynna Zuzanna w kąpieli i dwaj starcy Józefa Simmlera z 1853 roku, która dała początek kolekcji), realistyczne (Portret starej kobiety Artura Grottgera, 1865), po portrety przełomu XIX i XX wieku pędzla Alfonsa Karpińskiego, Wojciecha Weissa i obrazy modernistyczne. Rzeźbę reprezentuje akt Ewa z drzewem jabłoni Konstantego Laszczki z patynowanego gipsu (1921) oraz wykonana w tej samej technice „Postać dziewczyny” (ok. 1920) Wacławy Kiślańskiej. W części poświęconej okresowi międzywojennemu zobaczyć można m. in. wyjątkową jadalnię firmy Thonet (1933) mecenasostwa Wincentego i Zofii Szafnickich z Piotrkowa Trybunalskiego, projektu prof. Stefana Sienickiego. Malarstwo tego okresu reprezentują prace m.in.: Jana Hrynkowskiego, Kazimierza Podsadeckiego, Wincentego Wodzinowskiego, Zygmunta Landaua i in. Kilkuczęściowa wystawa historyczna (Z dziejów miasta Radomska, W okupowanym Radomsku, Radomsko w latach 1945–1989. Opowieść o PRL), to podróż w czasie po jednym z najstarszych polskich miast. Obejmuje okres od pierwszej wzmianki w źródłach pisanych (1243) i nadania praw miejskich przez Leszka Czarnego (1266), poprzez zjazdy szlacheckie (1382, 1384), rozwój (zwłaszcza przemysłu) na przełomie XIX i XX wieku, okresy walk narodowowyzwoleńczych i wojen, czas PRL-u, aż po rok 1989. Zwiedzający mogą obejrzeć cenne archiwalia (m.in. przywileje królewskie i najstarsze dokumenty cechowe) oraz liczne muzealia. Do najciekawszych eksponatów należą: muszkiet i patriotyczna zawieszka z okresu powstania styczniowego, oprawiony w skórę i metal album absolwentów szkoły Feliksa Fabaniego z 1888 roku, XIX-wieczne zdobycze techniki oraz radiostacja Szarych Szeregów. Wystawę uzupełniają prezentacje multimedialne i oś czasu, zawierająca m. in. zdjęcia miasta radomszczańskich fotografów, nagrania audio, wideo.

Tyle Miejsc

Muzeum Walewskich (Tubądzin 31A)

W murowanym klasycystycznym dworze wybudowanym w drugiej połowie XVIII wieku w sześciu salach piętra i dwóch parteru można oglądnąć kolekcję mebli, rzemiosła, malarstwa i starodruków, nawiązującą do typowego wyposażenia siedzib ziemiańskich przełomu XIX i XX wieku okolic Sieradza. Bogate wyposażenie tworzy klimat pełnej pamiątek wiejskiej siedziby szlacheckiej. W parku znajduje się oficyna dworska, pierwotnie z 1860 roku, odbudowana od podstaw. Dwór i oficynę otacza 3 hektarowy park, w którym rosną pomnikowe okazy drzew m.in. lipa szerokolistna, olcha czarna oraz liczne modrzewie, jesiony, wiązy, graby, kasztanowce.

Ostatni przedwojenny właściciel majątku w Tubądzinie, Kazimierz Stanisław Walewski, człowiek niezwykle energiczny gromadził wszelkie pamiątki dotyczące rodziny. Realizowana przez prawie pięćdziesiąt lat pasja zaowocowała urządzeniem „muzeum rodzinnego” na które składało się archiwum rodu Walewskich, portrety i szereg różnych pamiątek po członkach tej rodziny. Znajdowała się tu też bogato wyposażona biblioteka, liczne starodruki z XVI-XVIII wieku oraz zbiory archeologiczne pozyskane przez miejscową ludność w czasie prac polowych. Po II wojnie światowej na ekspozycję wróciły uratowane pozostałości dawnej kolekcji, z ponad stu portretami Walewskich, które stanowią prawdziwą ozdobę Muzeum.

Tyle Miejsc

Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi (pl.Wolności 14)

Wystawa archeologiczna „Przeszłość wydobyta z ziemi” prowadzi przez ponad 100 tysięcy lat rozwoju człowieka na terenach Polski Środkowej, Kujaw i terenów ościennych. Zwiedzający cały czas mają nad głową iluminowane światłem niebo, zaś przed oczami roztaczają się naturalne krajobrazy od jaskini i surowej tundry, przez lasy do otwartej przestrzeni pól. Ekspozycję zamyka przepiękna architektura romańska (z Tumem, Sulejowem, Inowłodzem) oraz mury zamków późnośredniowiecznych. Wśród eksponatów prawdziwe skarby, od tych najstarszych z miedzi i brązu, po liczący 1300 sztuk srebrnych denarów krzyżowych ze schyłku XI wieku (skarb z Parzęczewa). Dużą atrakcję stanowią zrekonstruowane groby, z których część znajduje się tuż pod szklaną podłogą. Unikatowa jest również figurka paleolitycznej Wenus z Wilczyc obrazująca stopień zaawansowania artystycznego społeczeństw magdaleńskich żyjących około 15 tysięcy lat temu.

Wystawa etnograficzna „Szare jak ziemia, barwne jak pamięć” poświęcona jest człowiekowi - twórcy, a zarazem „wytworowi” kultury wsi okresu dwudziestolecia międzywojennego z regionów Polski środkowej: opoczyńskiego, rawskiego, łowickiego i sieradzkiego. W owym czasie wieś pozostawała w pewnej izolacji od świata zewnętrznego, co sprzyjało utrzymywaniu się postaw zachowawczych, a wraz z nimi systemu społeczno-kulturowego, który opierał się na wartościach związanych z ziemią, lokalnością, kultywowaniem miejscowej tradycji i na autorytecie starszych.

Wystawa numizmatyczna „Pieniądz na ziemiach polskich” prezentuje umieszczone w porządku chronologicznym monety bite zarówno w kraju jak i w Grecji, Rzymie, czy w Niemczech oraz pieniądz papierowy i inne środki płatnicze będące w obiegu na ziemiach polskich.

Tyle Miejsc

Muzeum Regionalne w Bełchatowie (ul. Rodziny Hellwigów 11)

W zabytkowych pomieszczeniach Dworku Olszewskich znajduje się wystawa „Wnętrza dworskie z przełomu XIX i XX wieku”. Ekspozycja jest próbą oddania ducha tego miejsca i tamtych czasów. Parter dworu posiada układ dwutraktowy: od strony wschodniej znajdują się sień, sala edukacyjna oraz sala koncertowa, od strony zachodniej – wnętrza w układzie amfiladowym z salonem owalnym w części centralnej. Najbardziej reprezentacyjnym pomieszczeniem jest Sala Koncertowa. Na ścianach znajdują się portrety, charakterystyczne dla siedzib dworskich czy mieszczańskich z przełomu XIX i XX wieku. Salon Owalny pełnił funkcję pokoju gościnnego. Tu gospodarze mogli spożywać główny posiłek lub spotykać się przy filiżance herbaty z przyjaciółmi. W salonie zachował się piec kaflowy zwieńczony ozdobną nadstawą. Meble znajdujące się w tym pomieszczeniu odzwierciedlają zmienność stylową charakterystyczną dla siedzib drobnej szlachty i mieszczaństwa. Pod oknem umieszczony jest fortepian z II połowy XIX wieku, wskazujący na towarzyski charakter tego pomieszczenia. Instrument pochodzi ze znanej warszawskiej wytwórni Krall & Seidler, działającej przy ulicy Marszałkowskiej. Za Salonem znajduje się Pokój Kominkowy z odrestaurowanym XIX-wiecznym kominkiem z piaskowca. W pokoju tym pan domu mógł w ciszy i spokoju zająć się swoimi obowiązkami oraz porozmawiać z gośćmi o sytuacji politycznej i gospodarczej kraju. Typowe męskie spotkania nie mogły odbyć się bez stolika, przy którym panowie zasiadali, palili cygara lub rozgrywali partyjkę wista. Nad kominkiem wisi portret Alberta Hellwiga autorstwa Stanisławy Pytaszowej.

Na piętrze znajduje się „Salon Tradycji Niepodległościowych”, gdzie zgromadzone są pamiątki związane z walką Polaków o odzyskanie niepodległości. Największą atrakcją jest ponad stuletnia kopia obrazu Jana Matejki „Kościuszko pod Racławicami”. Na ścianie wisi kobierzec z okresu międzywojennego, na którym prezentowana jest zabytkowa broń biała i strzelecka. Sufit zdobi odlewany żyrandol z końca XIX wieku, pochodzący z pracowni Łopieńskich. Muzeum posiada również wystawę prezentującą historię miasta Bełchatowa oraz wystawę etnograficzną prezentującą bełchatowskie rzemiosło.

Tyle Miejsc

Muzeum Okręgowe w Sieradzu (ul. Dominikańska 2)

Na wystawie „Spuścizna artystyczna Zygmunta Andrychiewicza” zapoznamy się z bogatą kolekcją obrazów artysty: malarstwem portretowym, pejzażowym oraz rodzajowym. Dzieła zostały wykonane w różnych technikach – akwarela, gwasz, pastel, olej. W pejzażach możemy zauważyć inspiracje postimpresjonizmem, z którym zetknął się podczas pobytu we Francji. Malarz po powrocie do Polski w 1918 roku osiadł w niedalekim od Sieradza Małkowie w majątku Walentyny i Marii Pstrokońskich. Ekspozycja została dopełniona staranną rekonstrukcją saloniku ziemiańskiego w którym prym wiodą przedmioty i meble służące niegdyś do wypoczynku oraz spotkań towarzyskich. Na wystawie „Fin de siècle” ze stylowo zaaranżowanym wnętrzem mieszczańskim z przełomu XIX/XX wieku na uwagę zasługują zachowane w doskonałym stanie meble oddające z wdziękiem klimat epoki. Warto zwrócić uwagę na szczególny, dekoratorski kunszt ich wykonania w duchu secesji. Od idei szternfeldowskich do osiągnięć współczesnej kosmonautyki to wystawa „Z Sieradza do gwiazd” na której prezentowana jest postać urodzonego w 1905 roku w Sieradzu, światowej sławy uczonego Arego Szternfelda, twórcy kosmonautyki. Stworzył on teorię przelotu rakiet wielostopniowych przez atmosferę ziemską, wyliczał i optymalizował tory lotów międzyplanetarnych statków kosmicznych. Jego dokonania stały się podstawą do opracowania szeregu konkretnych rozwiązań w dziedzinie kosmonautyki. Wystawa „Z techniką łączności przez dziesięciolecia” prezentuje wojskowy sprzęt łączności, którym posługiwali się żołnierze Wojska Polskiego na przestrzeni minionych lat. Jest to jedna z nielicznych wystaw w Polsce, która tak szeroko eksponuje sprzęt łączności wojskowej, a dodatkowego znaczenia nabiera fakt, że to właśnie w Sieradzu od ponad siedemdziesięciu lat stacjonują jednostki łączności. Na wystawie zgromadzono kilkadziesiąt egzemplarzy sprzętu i urządzeń łączności radiowej, radioliniowej oraz przewodowej.

Tyle Miejsc

Muzeum Regionalne w Opocznie (Plac Zamkowy 1)

Na wystawie Z dziejów Ziemi Opoczyńskiej zobaczyć można zabytki archeologiczne pochodzące z epoki brązu i kultury łużyckiej (naramienniki, nagolenniki wykonane z brązu czy urnę grobową). Wystawa nawiązuje do przełomowych wydarzeń: „potopu szwedzkiego”, Powstania Styczniowego i I wojny światowej. Do najciekawszych obiektów należą: skrzynia cechu ślusarsko-kowalskiego z XVII wieku, rycina ukazująca bitwę pod Żarnowem w czasie „potopu szwedzkiego” z 1655 roku, unikalne bony dominialne z dóbr Stanisława Małachowskiego z końca XVIII wieku, przywileje opoczyńskich cechów oraz wypis z lustracji Starostwa Opoczyńskiego z roku 1660. Na wystawie Opoczno w czasie II wojny światowej przedstawiono najważniejsze wydarzenia, w tym walki zbrojne toczone przez Armię „Prusy” z najeźdźcą hitlerowskim we wrześniu 1939 roku, działalność Oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”, powstanie i działalność Obwodu Opoczno ZWZ- AK oraz wydarzenia, które rozegrały się na Ziemi Opoczyńskiej w czasie akcji „Burza” związane z działalnością 25 pp AK im. Ziemi Piotrkowsko-Opoczyńskiej. Na szczególną uwagę zasługuje kolekcja broni białej oraz wyjątkowe pamiątki związane z oddziałem majora „Hubala”.

Na wystawie Rzeźba ludowa regionu opoczyńskiego zaprezentowano szereg rzeźb drewnianych wykonanych w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat przez znanych opoczyńskich twórców ludowych. Rekonstrukcja wnętrza chałupy opoczyńskiej prezentuje tradycyjne wnętrze izby mieszkalnej regionu, w której znajdowała się kuchnia z piecem chlebowym, a w jej najbliższym sąsiedztwie kącik o charakterze gospodarczym z ceratkami, kubłami, wiadrami, łyżnikiem i innymi domowymi sprzętami. Na uwagę zasługuje łóżko nakryte tradycyjnie dywanem oraz poduchami obleczonymi w pięknie haftowane poszewki. Najstarszym strojem ukazanym na ekspozycji Opoczyński strój ludowy jest strój kobiecy z przełomu XIX/XX wieku składający się ze spódnicy, gorsetu, zapaski do pasa i zapaski „do odziewu” oraz haftowanej koszuli. Można zobaczyć dziewiętnastowieczną „wangierkę” (kobiecy strój zimowy), stroje ślubne z okresu międzywojennego, stroje dziecięce oraz regionalne stroje męskie, które pierwotnie składały się z pasiastych „portek”, spencerka, lejbika, sukmany, pasa siatkowego i haftowanej koszuli.

Tyle Miejsc