W budynku dawnej strażnicy granicznej w Szlachtowej koło Szczawnicy poznajemy tych, którzy tu od wieków mieszkali, zanim powstało uzdrowisko w Szczawnicy. Dowiadujemy się, czym była dla nich rzeka Dunajec i górskie połoniny. Usłyszymy dlaczego musieli opuścić swoje domy i ziemie. Zaczynamy spacer galerią Dunajca – rzeką, która łączy pienińskie miejscowości: Czorsztyn, Sromowce, Szczawnicę i Krościenko, wpisując się w ich historię. Z naturalnym dziedzictwem regionu pienińskiego splata się dziedzictwo kulturowe. Wstępujemy w pieniński mikrokosmos – pogranicze kultur, wyznań, narodowości. Wkraczamy w XIII wiek, w czasy wznoszenia w Pieninach zamków obronnych i zakładania osad przez św. Kingę, kontynuujemy podróż w czasie, zaglądając do świątyń różnych wyznań i do tutejszych domów. Poznajemy mieszkańców wsi pienińskich, których łączyła wspólna gospodarka pasterska, podobne budownictwo, strój ludowy. Dowiadujemy się o ich charakterystycznych zajęciach – flisactwie u Górali i druciarstwie u Rusinów. Dalsza trasa wiedzie przez kurort w Szczawnicy i prowadzi nas aż do czasów współczesnych. Można poznać metody lecznicze stosowane w dziewiętnastowiecznym uzdrowisku, odkryć urok dawnych szczawnickich plenerów i wnętrz. Poznacie Państwo gości kąpielowych, z których wielu wywodziło się z elit arystokratycznych, naukowych, literackich, artystycznych, co było niezwykle istotne dla rozwoju kultury w tym regionie. Kończymy wędrówkę nad brzegiem Dunajca, na dawnej Drodze Pienińskiej – ulubionym miejscu spacerów gości szczawnickich.
poniedziałek, 22 lutego 2021
piątek, 19 lutego 2021
Muzeum Nikifora w Krynicy (Bulwary Dietla 19)
W samym centrum uzdrowiska, w willi "Romanówka" znajduje się wystawa z najbardziej znanymi i najważniejszymi pracami niezwykłego malarza naiwnego, przedstawiciela prymitywizmu Nikifora Krynickiego (Epifaniusza Drowniaka). Twórczość Nikifora układa się w charakterystyczne cykle tematyczne. Za najcenniejsze pod względem artystycznym uznawane są obrazy z lat 20. i 30. XX wieku, przedstawiające pejzaże beskidzkie ze stacyjkami. Poszczególne prace przedstawiają stacje kolejowe wzdłuż linii Krynica-Tarnów, i dalej na wschód, w kierunku Lwowa. Inne wyśmienite cykle obrazów to urzędy i fabryki dolarów, krynickie wille i pensjonaty, cerkwie, kościoły i synagogi, wnętrza kuchni, święci, portrety kuracjuszy i przyjaciół, sceny wojskowe. Do bardzo interesujących dzieł należą też autoportrety, na których Nikifor przedstawia siebie jako artystę przy pracy, często pod kolorowym parasolem, eleganckiego mężczyznę w czarnym garniturze lub nawet jako świętego albo biskupa. Na autoportretach Nikifor zawsze jest kimś niezwykłym, ważniejszym od innych ludzi z racji pełnienia w społeczeństwie szczególnej roli artysty-malarza. Szacuje się, że artysta namalował kilkadziesiąt tysięcy obrazów, z których większość uległa zniszczeniu. Część dokumentacyjną wystawy stanowią pamiątki po Nikiforze, publikacje poświęcone malarzowi oraz jego fotografie.
piątek, 12 lutego 2021
Muzeum Etnograficzne w Krakowie (pl. Wolnica 1)
W Muzeum poczujemy domową atmosferę izby. Wzrok przyciągają tu rzeczy codzienne, jak gliniany pojemnik do karmienia niemowląt, para wełnianych rękawic z wystrzępionymi frędzlami, a także rzeczy związane z czasem świątecznym: misternie wykonane bożonarodzeniowe pająki, wielkanocne maszkary – dziady śmigustne czy najstarsza istniejąca szopka krakowska wykonana przez Michała Ezenekiera. "Usłyszymy" pracę krosien i żaren ucierających ziarno, stukot skrzydeł ptaka-klepaka i młota na kowadle, zabawę dziadów noworocznych, gwar i hałas na wiosennej Rękawce. Porządek i chaos, dzień i noc, narodziny i śmierć – wieczne koło życia zakodowane w różnych praktykach kulturowych.
"Nieobjęta ziemia" to część wystawy mówiącej o tym, czym może być sztuka kiedy dostępu do niej nie bronią mury akademii. Obejmuje trzysta prac powstałych na przestrzeni kilku wieków. Wielu twórców na zawsze pozostanie anonimowych. Inni, którzy zyskali uznanie kolekcjonerów i ekspertów wciąż są zbyt słabo znani szerokiej publiczności: Epifan Drowniak – Nikifor, Maria Wnęk, Dorota Lampart, Karol Wójciak – Heródek, Renata Bujak, Katarzyna Gawłowa, Jan Wnęk, Władysław Chajec, Jędrzej Wawro, Bazyli Albiczuk, Ludwik Więcek, Władysław Luciński... Ich dzieła są metaforą zmagań z losem, ujawniają dojmujące ciśnienie ducha, otwierają na nowe sposoby przeżywania współczesności.
poniedziałek, 8 lutego 2021
Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej
Muzeum powstało w oparciu o sołtysi dwór Moniaków, który stanowi najważniejszy i najcenniejszy zabytek oraz serce skansenu. Na całość ekspozycji składa się kilkadziesiąt wystaw obrazujących życie różnych warstw społecznych na Orawie na przestrzeni XIX-XX w., wiejskie zakłady przemysłowe: olejarnia, folusz, młynotartak, tartak, kuźnie, farbiarnia, magiel i inne. Na terenie skansenu znajduje się kilkadziesiąt budynków oraz obiektów tak zwana małej architektury, które wraz z otaczającą ją przyrodą stanowią układ przestrzenny o wyjątkowych walorach architektoniczno-przyrodniczych. Powierzchnia muzeum zajmuje 12 hektarów. Pierwsza, starsza część skupiona wokół zabudowań dworu posiada charakter parkowy, natomiast część nowsza nawiązuje swoim układem do spotykanego najczęściej na Orawie typu wsi, tzw. łańcuchówki rozproszonej.
Spacerując wśród zabudowy na swej drodze spotkamy m.in.: pasiekę uli kłodowych, chałupę Alojzego Dziubka z Jabłonki (XIX-wieczny budynek z wyżką z ekspozycją ukazującą orawską izbę weselną), olejarnię - dwa pomieszczenia, z których jedno mieści stępy do tworzenia mączki lnianej, a w drugim znajduje się wybijac – prasa klinowo-taranowa do tłoczenia oleju, kopię farbiarni z Orawki, chałupę Zązla prezentującą nowszy typ budownictwa orawskiego czy wspomniany już dwór Moniaków wraz ze stajniami, owczarnią, chlewem i piwnicą. Starsza część dworu pochodzi z XVII w., młodsza z XVIII w. Rodzina Moniaków pełniła funkcje sołtysie od chwili lokacji wsi do połowy XIX w. W 1674 r. uzyskała tytuł szlachecki nadany aktem cesarskim.
czwartek, 18 czerwca 2020
Sądecki Park Etnograficzny (Nowy Sącz, ul. B. Wieniawy-Długoszowskiego 83B)
Park etnograficzny na 20 hektarach prezentuje architekturę drewnianą Sądecczyzny i tradycyjną kulturę ludową lokalnych grup etnograficznych: Lachów, Pogórzan i Górali Sądeckich oraz grup etnicznych: Łemków, Niemców i Cyganów. Znajduje się tutaj kilkadziesiąt budynków i obiektów. Zagrody chłopskie, XVII-wieczny dwór szlachecki z unikalną polichromią we wnętrzach, folwark dworski oraz osiemnastowieczne świątynie: kościół rzymskokatolicki, cerkiew greckokatolicka i kościół protestancki. Chałupy i częściowo budynki gospodarcze wyposażone są w dawne meble, sprzęty, naczynia, obrazy i wszelkie inne przedmioty prezentujące bogatą tradycję regionu. We wnętrzach znajdują się również eksponaty pokazujące duchowe i społeczne aspekty życia wsi: obrzędowość, magię, wierzenia, medycynę ludową.
W centralnym punkcie wiejskiej zabudowy usytuowany jest dwór szlachecki wraz z aleją dojazdową i parkiem dworskim oraz położonym w jego sąsiedztwie zespołem gospodarczym. Nad strumieniem, w północnej części Parku posadowiono zespół obiektów tradycyjnego przemysłu ludowego, napędzany siłą wody – tartak, młyn, folusz. Otoczenie każdej zagrody jest zgodne z miejscową tradycją. Są tu ogródki kwiatowe, zielarskie, warzywniki, uprawy polowe, sady, odpowiednio dobrana wysoka i niska zieleń przyzagrodowa, stoją studnie, poidła, ule.
Tyle Miejsc

wtorek, 16 czerwca 2020
Muzeum Armii Krajowej (Kraków, ul. Wita Stwosza 12)
Tyle Miejsc




